گزارش/
روس‌ها تاکنون توانسته‌اند با 5 روش: 1- شراکت استراتژیک با چین 2- خرید تقاضای پالایشگاه‌های هند 3- تجارت سربه‌سر با ترکیه 4- ورود تهاجمی به بازار نفت و 5- استفاده از ارزهای ملی در تجارت نفت، میزان صادرات نفت و درآمدهای نفتی خود را در مواجهه با تحریم‌های نفتی غرب حفظ کنند
کد خبر: ۲۶۵۴۶۴
تاریخ انتشار:۲۹ شهريور ۱۴۰۱ - ۰۹:۳۵ - 20 September 2022
روسیه چگونه توانست بعد از جنگ اوکراین جریان صادرات نفت خود را حفظ کند؟/ سپر روسی در مقابل تحریم نفتی



به گزارش روزپلاس؛ روسیه با اجرای 5 روش بازارسازی نفت توانست صادرات نفت خود را به چین، هند و ترکیه به ترتیب 182، 900 و 102 هزار بشکه در روز افزایش دهد و خلأ بازارهای اروپایی را برای صادرات نفت خود جبران کند. بدین ترتیب میزان صادرات و درآمد نفتی روسیه بعد از وقوع جنگ اوکراین و اعمال تحریم نفتی غرب، افت پیدا نکرد.

پس از وقوع جنگ اوکراین در 24 فوریه سال‌جاری میلادی، درگیری و شکاف عمیقی بین روسیه و اتحادیه اروپا ایجاد شد، به گونه‌ای که بسیاری از کارشناسان این واقعه را نقطه عطفی در تاریخ تحولات بین‌المللی می‌دانند.

هم‌اکنون این درگیری از جنبه نظامی به جنبه اقتصادی تعمیم یافته و روس‌ها تحت تحریم نفتی اروپا و امریکا قرار گرفته‌اند و در مقابل با محدودیت در صادرات گاز به اروپا از این سوخت به‌عنوان اسلحه در مقابل تحریم‌های غرب استفاده کرده و به اروپا فشار می‌آورند.

جریان صادرات نفت روسیه روی 6 میلیون بشکه در روز حفظ شد

با وجود اعمال تحریم نفتی علیه روسیه و حتی فشارهای امریکا به هند و سایر کشورهای آسیایی برای ممانعت از خرید نفت روسیه، اما طبق آمار مؤسسات خارجی، جریان صادرات نفت این کشور از 24 فوریه تا کنون نه تنها حفظ شده بلکه در برخی ماه‌ها افزایش نیز یافته است.

طبق گزارش ورتکسا (تصویر 1)، با وجود محدودیت‌های نفتی اروپا و امریکا، جریان صادرات نفت روسیه به کشورهای آسیایی افزایش یافته است و این موضوع سبب شد صادرات نفت روسیه در ماه گذشته میلادی روی 6 میلیون بشکه در روز حفظ شود و تنها اندکی نسبت به سال 2019 (حدود 200 هزار بشکه) کاهش یابد.

 کاهش خرید اروپا و به صفر رسیدن واردات امریکا و در عوض افزایش واردات نفت روسیه توسط کشورهای آسیایی بخوبی در تصویر 1 قابل مشاهده است.

درآمد ماهانه 20 میلیارد دلاری روس‌ها پس از جنگ اوکراین

طبق گزارش آژانس بین‌المللی انرژی (IEA)، میزان درآمدهای نفتی روسیه بعد از وقوع جنگ اوکراین نیز افت چندانی نداشته و بعد از طی کردن یک روند صعودی ماه ژوئن، به‌دلیل «افت قیمت جهانی نفت» در 2ماه گذشته به میزان اندکی کاهش یافته است.

درآمد صادرات نفت روسیه در ماه آگوست 17,7 میلیارد دلار بوده که نسبت به ماه جولای 1,2 میلیارد دلار کاهش یافته است. البته رقم صادرات روزانه نفت خام و محصولات نفتی روسیه با 220 هزار بشکه افزایش به 7,6 میلیون بشکه در روز رسیده است. به طور میانگین بعد از وقوع جنگ اوکراین، روسیه ماهانه 20 میلیارد دلار از صادرات نفت خام درآمدزایی کرده است.

مقایسه نوسانات صادرات نفت روسیه با ایران و ونزوئلا بعد از تحریم

مقایسه میزان صادرات نفت روسیه با ایران و ونزوئلا پس از اعمال تحریم‌های نفتی علیه 3کشور نشان می‌دهد که روس‌ها برخلاف این 2 کشور توانسته‌اند جریان صادرات نفت خود را حفظ کنند و مانع از افت آن شوند (تصویر 3). در این گزارش هم عنوان شد که میزان صادرات نفت و درآمدهای نفتی روسیه بعد از جنگ اوکراین تغییر محسوسی نکرده است.

 طبق تصویر 3، بعد از گذشت 5 ماه از آغاز تحریم نفتی ایران در ماه مه‌2018، صادرات نفت ایران به میزان 500 هزار بشکه در روز (معادل 24 درصد) کاهش یافت. همچنین بعد از گذشت 5 ماه از آغاز تحریم نفتی ونزوئلا در ژانویه 2019، صادرات نفت ونزوئلا به میزان 400 هزار بشکه در روز (معادل 40 درصد) کاهش یافت.

اما صادرات نفت روسیه بعد از گذشت 5 ماه از آغاز تحریم نفتی این کشور در فوریه 2022، نه تنها کاهش نیافت بلکه افزایش نیز پیدا کرد. حال سؤال اساسی این است که روس‌ها چه تدابیری را اتخاذ کرده و می‌کنند که در مقابل تحریم نفتی ایمن شده‌اند؟ پاسخ این پرسش دو کلمه است: «بازارسازی نفت».

در واقع تنها تفاوت روسیه با ایران و ونزوئلا این است که روس‌ها برای ایمن‌سازی جریان صادرات نفت خود در مقابل تلاطمات بازار و تحریم، راهبرد «بازارسازی نفت» را پیش گرفته‌اند که در ادامه به آن اشاره می‌شود.

افزایش صادرات 182 هزار بشکه‌ای نفت روسیه به چین با «شراکت استراتژیک»

یکی از سیاست‌های بازارسازی نفت، «شراکت استراتژیک» یا strategic partnership است. در این سیاست 2کشور وارد تعاملات بلندمدت می‌شوند که خرید و فروش نفت نیز جزئی از آن محسوب می‌شود که با سایر حوزه‌های تجاری دو کشور پیوند خورده است.

روسیه و چین، دو شریک استراتژیک هستند که در سازمان‌های مختلف بین‌المللی از جمله سازمان همکاری‌ شانگهای و گروه بریکس با یکدیگر تعاملات تجاری گسترده‌ای دارند. با وقوع جنگ اوکراین و تحریم نفتی روسیه، چین با افزایش واردات نفت به بزرگ‌ترین مقصد صادرات نفت روسیه تبدیل شد. طبق آمار کپلر (تصویر4)، صادرات نفت روسیه به چین بعد از 24 فوریه، 182 هزار بشکه در روز افزایش یافته است و چین توانسته بخشی از خلأ بازار نفت اروپا را برای روسیه پوشش دهد.  

همچنین طبق گزارش رویترز، در 3ماه گذشته روسیه توانسته است جایگاه عربستان را به‌عنوان بزرگ‌ترین تأمین‌کننده نفت چین بگیرد و با 4.4 درصد رشد، میزان صادرات نفت خود را به 48,5 میلیون تن برساند. افزایش واردات نفت از روسیه درحالی رقم خورد که چینی‌ها از سهم عربستان، امریکا و کشورهای آفریقایی در بازار نفت خود کاستند.

افزایش 900 درصدی صادرات نفت روسیه به هند با سیاست «خرید تقاضا»

یکی دیگر از سیاست‌های بازارسازی نفت، «خرید تقاضا» یا buy demand است. در این سیاست، کشور عرضه‌کننده نفت با سهامدار شدن در پالایشگاه‌های فراسرزمینی، بخشی از تقاضای نفت آن کشور را تصاحب می‌کند و بدین ترتیب جریان صادرات نفت خود به پالایشگاه‌های فراسرزمینی را در مقابل تکانه‌های خارجی مثل تحریم، ایمن و حفظ می‌کند.

طبق آمار کپلر، با اجرای سیاست «خرید تقاضا»، صادرات نفت روسیه به هند نسبت به سال گذشته 10 برابر شده است و به بیش از یک میلیون بشکه در روز رسیده و جای عربستان به‌عنوان دومین صادرکننده نفت را در بازار گرفته است (تصویر 6).

 در حال حاضر پالایشگاه وادینار هند با ظرفیت 400 هزار بشکه، واردکننده اصلی نفت روسیه شده است. دلیل این اتفاق سهام 49 درصدی شرکت روس‌نفت در شرکت بهره‌بردار این پالایشگاه هندی ا‌ست. نکته جالب اینکه تا قبل از اعمال تحریم غرب، صادرات نفت روسیه به هند به‌دلیل هزینه انتقال، صرفه اقتصادی نداشت اما با وقوع جنگ و افزایش قیمت جهانی نفت، صادرات نفت روسیه به هند در دستور کار این کشور قرار گرفت و از ظرفیت پالایشگاه‌های فراسرزمینی روس‌ها برای حفظ رقم صادرات استفاده شد.

همچنین در تجارت نفت روسیه با هند، بازارسازی نفت با سیاست «تسری» یا spillover نیز تأثیرگذار بوده است، به این صورت که روس‌ها از وابستگی نظامی هند به جنگنده‌های روسی استفاده کرده و این موضوع را به سمت افزایش خرید نفت این کشور تسری داده‌اند.

تجارت سربه‌سر روسیه با ترکیه، صادرات نفت این کشور را 2برابر کرد

یکی دیگر از سیاست‌های بازارسازی نفت، «تجارت سربه‌سر» یا total trade است. در این روش، کشور صادرکننده نفت، مابه‌ازای فروش نفت خود، کالاهای موردنیازش را از کشور خریدار وارد می‌کند. بدین ترتیب کشور خریدار نفت مجبور است برای راضی نگه‌داشتن صادرکنندگان خود، نفت موردنیاز را از کشور عرضه‌کننده بخرد تا همچنان جریان صادرات سایر کالاها به آن کشور تداوم داشته باشد.

طبق گزارش رویترز (تصویر 7)، با اجرای سیاست تجارت سربه‌سر، صادرات نفت روسیه به ترکیه بعد از جنگ اوکراین بیش از 2 برابر شده و از 98 هزار بشکه به 200 هزار بشکه در روز افزایش یافته است. در عوض ترکیه متعهد شده است که خلأ خروج شرکت‌های اروپایی در روسیه را با صادرات کالا و تجهیزات پر کند.

ورود تهاجمی روس‌ها به بازار نفت مانع از تنگ شدن حلقه تحریم شد

یکی دیگر از راهکارهای روسیه برای حفظ جریان صادرات نفت خود، «ورود تهاجمی» به بازار نفت بود. طبق گزارش رویترز (تصویر 8)، ‏روسیه به‌دنبال صادرات نفت با تخفیف‌های 30 درصدی به مشتریان آسیایی در قالب «قراردادهای بلندمدت» است تا پس از قطع واردات نفت اروپا، بتواند بازارهای خودش در آسیا را ایمن کند.

با وقوع جنگ اوکراین، قیمت جهانی نفت 20 الی 30 دلار افزایش یافت، در نتیجه روسیه از این فرصت استفاده کرد و با ورود تهاجمی به بازار نفت و اعطای تخفیف‌های مناسب، هزینه دور زدن تحریم را برای خریداران نفت خود پوشش داد، به گونه‌ای که حتی خریداران اروپایی نیز به خرید نفت روسیه متمایل شدند.

اعطای تخفیف نه تنها درآمدهای نفتی روسیه را کاهش نداد، بلکه باعث افزایش درآمدها به بالای 20 میلیارد دلار در 3ماهه اول بعد از آغاز جنگ شد.

تصویر 9، میزان تخفیف روسیه بر هر بشکه نفت خود را نشان می‌دهد. طبق این تصویر، روس‌ها در ابتدا در مواجهه با شوک تحریمی، تخفیف خود را تا 35 دلار نیز افزایش دادند و سپس بعد از خنثی‌سازی نقشه غرب در تنگ کردن حلقه محاصره، تخفیف‌های خود را کاهش دادند.

 روسیه توانست با ورود تهاجمی به بازار نفت و اعطای تخفیف، جریان صادرات نفت خود در قیمت‌های بالا را حفظ کرده و همچنین درآمدهای نفتی‌اش را در سطوح قبلی نگه‌دارد.

استفاده روسیه از ارزهای ملی چین و هند برای تجارت نفت و گاز

یکی از راهکارهای ایمن‌سازی صادرات نفت و گاز، «تجارت با ارزهای ملی» است. در این روش، کشور صادرکننده نفت و گاز برای جلوگیری از بلوکه شدن درآمدهای نفتی خود، ارز ملی کشور خریدار را در بانک‌های آن کشور دریافت کرده و اقدام به خرید کالاهای موردنیاز از آن کشور یا سایر کشورها می‌کند.

طبق گزارش بلومبرگ، روسیه و چین تصمیم‌ گرفتند که دلار و یورو (ارزهای غیردوستانه) را از چرخه تجارت گاز خود کنار بگذارند و یوآن و روبل را با سهم 50-50 جایگزین آنها کنند.

همچنین رویترز نیز اعلام کرده است که روسیه و هند به‌دنبال تسویه مالی تجارت خود با روپیه هستند و قصد دارند دلار و یورو را از تجارت دوجانبه خود در حوزه انرژی حذف کنند.

در مجموع روس‌ها تاکنون توانسته‌اند با 5 روش: 1- شراکت استراتژیک با چین 2- خرید تقاضای پالایشگاه‌های هند

3- تجارت سربه‌سر با ترکیه 4- ورود تهاجمی به بازار نفت و 5- استفاده از ارزهای ملی در تجارت نفت، میزان صادرات نفت و درآمدهای نفتی خود را در مواجهه با تحریم‌های نفتی غرب حفظ کنند، حال باید منتظر ماند و دید در ادامه چه رخ خواهد داد.



ایران
بازگشت به ابتدای صفحه
ارسال به دوستان
ارسال نظر
نام:
ایمیل:
* نظر:
روایت تصویری
نگاه دوم
پیشنهاد سردبیر
پربازدیدها

صرفا جهت اطلاع/ ظریف در کلاب هاوس: تمام مذاکرات و صورت جلسات را برای رهبری می‌فرستادیم/ هدف از ساخت گاندو زدن من بود/ احمدی نژاد باعث امنیتی سازی ایران شد/ توافق اخیر با آژانس، خلاف مصوبه مجلس و برای دفع شر است/ اگر برجام اینقدر خیانتی بدتر از ترکمنچای است چرا آن را دور نمی‌اندازید؟

تغییر معادلات نظامی منطقه، با رونمایی از «فتاح»/ پایان عصر پاتریوت و فلاخن داوود/ موشک هایپرسونیک مانورپذیر جدید ترین دستاورد هوافضای سپاه + ویژگی‌ها و مشخصات

تیم منتخب فصل لالیگا مشخص شد

در تمرین امروز تیم ملی فوتبال چه گذشت؟

تل‌آویو در صورت وقوع جنگ به سرنوشت کی‌یف دچار خواهد شد

علت تعریق شبانه چیست؟

نرخ سود تسهیلات نهضت ملی مسکن ۱۸ درصد شد

روایت مرگ دختر لرستانی و بازی نخ‌نما شده ضدانقلاب برای کشته‌سازی/ علت مرگ ایست قلبی

تحریمهای جدید آمریکا علیه روسیه/ وقوع انفجارهای مهیب در بلگورود

افزایش رقبای ترامپ/ مایک پنس هم نامزد انتخابات ریاست‌جمهوری آمریکا شد

مخالفت تل آویو با هسته ای شدن ریاض

کاهش بی سابقه حمایت از اسرائیل در آمریکا و به ویژه در میان دموکرات ها/ جنگ پشت پرده جو بایدن و بنیامین نتانیاهو/ آمریکا در ادامه راه چه رویکردی را در رابطه با رژیم صهیونیستی اتخاذ می کند؟

برنامه و نتایج لیگ ملت‌های ۲۰۲۳ والیبال + جدول

سرمربی سابق استقلال با هوادار به توافق رسید

دربی صد و یکم/ برد لحظه آخری پرسپولیس مقابل استقلال/ قهرمانی در جنگ تمام عیار

صرفا جهت اطلاع/ ظریف در کلاب هاوس: تمام مذاکرات و صورت جلسات را برای رهبری می‌فرستادیم/ هدف از ساخت گاندو زدن من بود/ احمدی نژاد باعث امنیتی سازی ایران شد/ توافق اخیر با آژانس، خلاف مصوبه مجلس و برای دفع شر است/ اگر برجام اینقدر خیانتی بدتر از ترکمنچای است چرا آن را دور نمی‌اندازید؟

پیش‌بینی بارش‌های پراکنده رگباری و گرد و خاک در تهران

باید مجمع تشخیص در همراهی با سایر نهادهای دولتی و حکومتی، شفافیت را بپذیرد تا اعتماد متقابل مردم حاصل شود/ باید مجمع مستثنی کردن خود از قانون شفافیت را به مردم توضیح دهد

اینفوگرافیک/ امام خمینی(ره) از منظر غربی‌ها

اینفوگرافیک / چرا عضویت ایران در بریکس مهم است؟

تغییر معادلات نظامی منطقه، با رونمایی از «فتاح»/ پایان عصر پاتریوت و فلاخن داوود/ موشک هایپرسونیک مانورپذیر جدید ترین دستاورد هوافضای سپاه + ویژگی‌ها و مشخصات

بررسی کارنامه عملکرد بانک ملت در سال ۱۴۰۱/ رشد ۲۴۷درصدی وبلمت/ رشد ۱۱۹درصدی خالص درآمد/ افزایش محسوس سپرده‌گذاری در‌ بانک ملت

۱۴ هزار نفر برای حج از کشور خارج شدند/ ممنوع‌الکار شدن برخی هنرمندان جوسازی رسانه‌ای بود

عمان در بهبود روابط ایران با کشورهای عربی و پیشرفت برجام نقش موثری داشته است/ سفر غیررسمی مقام آمریکایی به عمان دو تحلیل مثبت و منفی دارد

ارزش لیر ترکیه به پایین‌ترین رقم خود سقوط کرد

تغییرات جدید «کالا برگ»برای سه دهک درآمدی از شنبه/ مددجویان مشمول افزایش مشروط ۲۰ درصدی یارانه

امکان دسترسی سریع‌ به ۶.۷ میلیارد دلار از منابع ایران در صندوق بین‌المللی پول فراهم شد

پشت پرده ناآرامی‌های شرق کشور چیست؟/ چرا اقدامات ضد امنیتی در ناامن سازی مرزهای کشور در منطقه سیستان و بلوچستان امری اتفاقی نیست؟

"ارمغان" بانک رفاه کارگران طرحی برای مستمری‌بگیران سازمان تأمین اجتماعی

امکان وکالتی کردن حساب‌های مشتریان برای شرکت در مرحله دوم خرید خودروهای داخلی فراهم شد

انتخابات ریاست جمهوری ترکیه به دور دوم کشیده شد/ اردوغان: نسبت به پیروزی مان آگاهیم/ قلیچدار اوغلو: در دور دوم حتما پیروز می‌شویم/ اردوغان ۴۹ درصد، قلیچداراوغلو ۴۵ درصد

در معادله جدید مقاومت، اسرائیل قادر به پایان جنگ نیست

کشف جاده هفت‌هزارساله در دریا

بازگشت "سقف قرارداد" به لیگ برتر فوتبال

دربی صد و یکم/ برد لحظه آخری پرسپولیس مقابل استقلال/ قهرمانی در جنگ تمام عیار

واکنش کنعانی به اتهامات تکراری مقامات آمریکایی درباره امنیت دریانوردی در خلیج فارس

علائمی که در دهان هشدار یک بیماری خطرناک را می‌دهند

جزئیات درگیری مسلحانه طالبان با مرزبانان ایران درمنطقه عمومی زابل/ ۲مرزبان ایرانی شهید شدند

آیا ویتامین C خطر بروز سرطان را کاهش می دهد؟

سردار حاجی زاده: موشک هایپرسونیک به زودی رونمایی می‌شود

اروپا آمریکا را برای احیای دیپلماسی با ایران تحت فشار گذاشته است

حذف موضوع جزایر سه گانه از سند اجلاس جده، تحریف واقعیت/ ماجرای بیانیه‌ی نشست جده چه بود؟